Reviews Zodiac

28 Αυγούστου 2017 |

0

Zodiac

Σκηνοθεσία: Ντέιβιντ Φίντσερ

Παίζουν: Τζέικ Τζίλενχααλ, Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ, Μαρκ Ραφάλο, Τζον Κάρολ Λιντς

Διάρκεια: 158’

Σαν Φρανσίσκο, 4 Ιουλίου 1969. Γιορτή της Ανεξαρτησίας και πυροτεχνήματα που δεν κατακλύζουν, αλλά αγκαλιάζουν τον καλοκαιρινό ουρανό της πόλης. Η κάμερα δεν αγκυροβολεί στην όμορφη στιγμή, ούτε ακριβώς αναπολεί μία γλυκιά ανάμνηση. Περισσότερο περιδιαβαίνει μία αίσθηση, μία νοσταλγία για κάτι που μπορεί και να μην ήταν ποτέ αληθινό. Μέσα από ένα παράθυρο αυτοκινήτου, το βλέμμα της ταινίας κοιτά και ονειροπολεί μία ζωή που μοιάζει ιδανική κι ονειρεμένη. Ωσότου ένας τεράστιος σιγαστήρας εισβάλλει στο αμάξι, αλλά κυρίως, στο κάδρο μας. Ωσότου μετατραπεί το όνειρο σε εφιάλτη.

Το φινάλε της αθωότητας. Το ρέκβιεμ της ανεμελιάς και των ψευδαισθήσεων. Βρισκόμαστε στην αρχή ενός ατελείωτου τέλους, που θα αφήσει όλους τους εμπλεκόμενους τσακισμένους και ξέμπαρκους. Ο δολοφόνος θα χτυπήσει επανειλημμένως και θα εκτοξεύσει σοκαριστικές απειλές, σκορπώντας τον φόβο και τη βασανιστική ανασφάλεια. Ένα μαζικό κύμα σιωπηλής υστερίας θα απλωθεί. Καλώς ήρθατε στην εποχή του Zodiac. Καλώς ήρθατε στην εποχή, όπου το Κακό είναι παντοδύναμο, ακριβώς επειδή είναι αναίτιο και αυθύπαρκτο. Απλώς υφίσταται, χωρίς ρίζες, παρακλάδια ή απολήξεις.

Zodiac

Ο Ντέιβιντ Φίντσερ, χωρίς να παραγνωρίζει σε κανένα σημείο τις εξ ορισμού συντεταγμένες της ιστορίας του, δεν δίνει επί της ουσίας έμφαση στο αμιγώς αστυνομικό κομμάτι της ιστορίας. Και κατορθώνει να συνδυάσει το πρώτο στρώμα του σασπένς με ένα υποδόριο αίσθημα βαθύτερης ενόχλησης και αμηχανίας. Εννοείται πως θα βυθιστούμε τάχιστα στον κόσμο της συλλογής στοιχείων, της σύγκρισης δεδομένων, της συγκέντρωσης πληροφοριών. Θα συναισθανθούμε τον εκνευρισμό των πλανεμένων συμπερασμάτων, την ανυπομονησία της ευτυχούς (ή τέλος πάντων μίας οποιασδήποτε) κατάληξης, την αμφιβολία των αβέβαιων εικασιών.

Όσο περνά, όμως, η ώρα και βαλτώνουμε στα στάσιμα νερά μίας σπαζοκεφαλιάς που δεν έχει συγκεκριμένη λύση, θα αφεθούμε στον πνιγμό ενός αδιέξοδου αινίγματος. Θα καταλάβουμε ότι η αληθινή φρίκη έγκειται ακριβώς στο ότι έχει τεθεί από το πουθενά αυτό το αίνιγμα. Το Zodiac δεν ποντάρει ούτε σε ανθρωποκυνηγητά καταδίωξης ούτε σε mind-blowing ανατροπές στην αγωνιώδη αναζήτηση του ενόχου. Το Zodiac παίρνει τον χρόνο του και απλώνει το δηλητήριό του σαν αόρατος και μη ανιχνεύσιμος ιός. Μολύνει σταδιακά όσους βρεθούν στο διάβα του, καταστρέφει ολοκληρωτικά όσους επιμείνουν.

Zodiac 2

Ο Φίντσερ, όπως σε όλη του φιλμογραφία, καταφεύγει στο πιο ασυνήθιστο κι ανατρεπτικό τρικ: στην απόλυτη σαφήνεια, που καμουφλάρεται μέσα σε ένα περίγυρο που κοχλάζει και ξεφεύγει από την πρώτη ματιά. Παρατηρήστε πώς κινηματογραφείται η άφιξη του πρώτου γράμματος του δολοφόνου στα γραφεία της εφημερίδας San Francisco Chronicle. Βλέπουμε την επιστολή να καταφθάνει στο κτίριο της εφημερίδας, να εισέρχεται στο δωματιάκι όπου γίνεται το ξεσκαρτάρισμα της αλληλογραφίας, να μπαίνει στο καροτσάκι που θα τη μεταφέρει στην αίθουσα συσκέψεων και να διασχίζει κάθε σπιθαμή διαθέσιμου χώρου. Ενδιαμέσως, η κάμερα θα σταθεί στον αληθινό πρωταγωνιστή της ιστορίας, στον μόνο που είναι εξοπλισμένος να δώσει τη μάχη μέχρι τέλους (θα επανέλθουμε σε αυτό, λίγο πιο κάτω).

Ο Φίντσερ μας τα έχει ήδη πει όλα, απλώς εμείς είχαμε επικεντρωθεί στη βιτρίνα και δεν δώσαμε τη δέουσα προσοχή. Η ουσία είναι εκεί, αυτό είναι το κομβικό σημείο που θα αλλάξει τα πάντα. Η παραλαβή ενός γράμματος θα απεικονιστεί πολύ πιο λεπτομερώς και εξονυχιστικά από μία ολόκληρη σειρά φονικών. Όταν αφαιρείται μία ζωή από τη μία στιγμή στην άλλη, η σκληρότητα είναι ήδη παρούσα, είναι ήδη εύγλωττη, δεν θέλει κανένα προβολέα. Όταν ένας ολόκληρος κόσμος βυθιστεί σε ένα καθεστώς τρόμου και ιδεοληπτικής εμμονής, τότε είναι που πρέπει να σταθούμε με τα μάτια γουρλωμένα και τα αυτιά τεντωμένα. Σταδιακά, η περσόνα του Zodiac θα απομακρυνθεί από το προφίλ του αδίστακτου serial killer και προσεγγίσει αυτό του σαδιστή εμπνευστή γρίφων. Οι σκοτωμοί είναι πάντα εκεί, είναι παρόντες, είναι τρομακτικοί, αλλά αυτό που θα κολλήσει σαν βδέλλα στο μυαλό είναι η ανάγκη απαντήσεων, η λαγνεία της αποκρυπτογράφησης, η μανία της λύσης του γόρδιου δεσμού που παραλύει τον νου.

Zodiac 7

Αυτή η εξαντλητική διαδρομή θα ξεδιπλωθεί μέσα από τη δράση τριών βασικών πυλώνων, οι οποίοι θα ξεχυθούν, ατομικά και συλλογικά, στην αναζήτηση λυτρωτικών απαντήσεων. Ο καθένας τους συμβολίζει μία διαφορετική κοσμοθεωρία, ένα διαφορετικό μετερίζι. Ο Μαρκ Ραφάλο υποδύεται τον hotshot αστυνομικό, που δεν θα διστάσει να παρεκκλίνει από τις νόρμες και το πρωτόκολλο, προκειμένου να φτάσει στην πηγή. Θα πάρει μέρος σε αυτό το κυνήγι, ορμώμενος από λόγους καθήκοντος και συνέπειας. Θα εγκαταλείψει όταν συναισθανθεί ότι αγγίζει την παράκρουση, όταν θα δει να απειλείται ολόκληρο το οικοδόμημα της ζωής του. Θα γλιτώσει την καταστροφή λίγο πριν τον γκρεμό.

Ο –αιωνίως απολαυστικός και ας ελπίσουμε ότι θα τον ξαναδούμε σε κάποιον ρόλο της προκοπής– Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ υποδύεται τον hotshot δημοσιογράφο, που κινείται με αέρινη αυτοπεποίθηση και έμφυτο coolness. Θα ενθουσιαστεί στην προοπτική επίλυσης του γρίφου, εξάλλου ποτέ δεν θα έλεγε όχι σε μία απαιτητική πρόσκληση. Θα πάρει μέρος σε αυτό το κυνήγι, ορμώμενος από λόγους ματαιοδοξίας και περιπέτειας. Θα εγκαταλείψει αναγκαστικά, αφού πρώτα τσακίσει κάθε κύτταρο του κορμιού και του μυαλού του. Δεν θα γλιτώσει την καταστροφή, καθώς ο γκρεμός περισσότερο τον ελκύει, παρά τον αποθαρρύνει.

Zodiac 6

Και κάπως έτσι, φτάνουμε στον Τζέικ Τζίλενχααλ, τον άσημο, άχρωμο, άοσμο καρτουνίστα της εφημερίδας. Σε αντίθεση με προηγούμενος δύο, δεν είναι κατ’ επάγγελμα ερευνητής, ενώ είναι το ακριβές αντίθετο του hotshot. Δεν του έχει ποτέ ανατεθεί κάποιο σοβαρό καθήκον, δεν έχει ποτέ λάβει τα εύσημα για τα πεπραγμένα του. Δεν μπορεί καλά καλά να κατανοήσει την έννοια της αυτοπεποίθησης, δεν είχε ποτέ ώς τώρα υπάρξει λάτρης των προκλήσεων και της περιπέτειας.

Γι’ αυτό ακριβώς ήταν ο μόνος κατάλληλος να ακολουθήσει το νήμα μέχρι το τέλος κι ακόμη παραπέρα. Θα πάρει μέρος στο κυνήγι, ορμώμενος από λόγους ιδεοληψίας και παραξενιάς. Δεν θα εγκαταλείψει, παρόλο που η ζωή του έχει ψιλό-καταστραφεί, διότι η ζωή του δεν ήταν τίποτα το συναρπαστικό ή ιδιαίτερο ούτως ή άλλως. Διότι τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την αρρωστημένη ηδονή που του προσέφερε η ενασχόλησή του με αυτή την άλυτη υπόθεση. Η επιμονή του δεν είναι θέμα περιστάσεων. Είναι συστατικό στοιχείο της ύπαρξής του.

Zodiac 5

Ώρα για το γκραν φινάλε, το οποίο είναι κολοσσιαίο επειδή αποφεύγει όπως ο διάολος το λιβάνι την οποιαδήποτε μεγαλοπρεπή κατάληξη. Ο Zodiac έχει σταματήσει να σκοτώνει, αλλά έχει ανεπιστρεπτί διαβρώσει τις ζωές μεμονωμένων ανθρώπων, καθώς και τον συλλογικό ψυχισμό μίας ολόκληρης κοινωνίας. Και η Αλήθεια, από υπέρτατο και χιλιοτραγουδισμένο αγαθό, έχει καταντήσει μία θολή και ξεθωριασμένη υπόνοια, ένας ψύλλος σε ένα ογκόλιθο από άχυρα. Μία περαστική και φευγαλέα ανταλλαγή βλεμμάτων, μία υποψία ότι ίσως και φτάσαμε στο τέλος της διαδρομής, και τίποτα παραπάνω, είναι η μοναδική πενιχρή ανταμοιβή για μία ιλιγγιώδη καταβύθιση στην κόλαση. Κι ακόμη κι αυτή η ευτελής και εξαθλιωμένη δικαίωση, ακόμη και αυτή η μηδενική κορύφωση, θα μπορούσε κάλλιστα να μην έχει συμβεί ποτέ.




Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to Top ↑