Reviews Down by Law

22 Ιανουαρίου 2021 |

0

Down by Law

Σκηνοθεσία: Τζιμ Τζάρμους

Παίζουν: Τομ Γουέιτς, Τζον Λιούρι, Ρομπέρτο Μπενίνι

Διάρκεια: 107’

Μεταφρασμένος τίτλος: «Στην παγίδα του νόμου»

Έτος παραγωγής: 1986

Πολύ συχνά, τα φαινόμενα απατούν. Όπως και οι λέξεις. Down by Law, με ήρωες τρεις άνδρες που, μέσα από τραγελαφικές συμπτώσεις και ατυχίες, έχουν πέσει στην Παγίδα του Νόμου. Με την αρχική εντύπωση του αγγλικού τίτλου να αποδίδεται, όντως, από την ελληνική απόδοση. Η τσιμπίδα του νόμου, λοιπόν, θα γραπώσει τρεις μοναχικές φιγούρες, που περιφέρουν την ύπαρξή τους σε «ένα λυπητερό και όμορφο κόσμο». Όπως αναφέραμε ήδη, όμως, τα φαινόμενα ενδέχεται και να απατούν.

Down by law 6

Οι δυο από τους τρεις άνδρες της ιστορίας μας είναι άδειοι και γυμνοί. Όχι ακριβώς νεκροί εσωτερικά, αλλά σίγουρα κούφιοι. Η ομοιότητα του ψυχικού τους κόσμου αποτυπώνεται άλλωστε κι από τα σχεδόν ίδια ονόματά τους. Ο τρίτος της παρέας, από την άλλη, δεν είναι άδειος ή γυμνός, αλλά ξαλαφρωμένος και σχεδόν αέρινος. Ένας αλαφροΐσκιωτος Μεσσίας που ήρθε να διδάξει απλότητα σκέψης και καθαρότητα ψυχής. Για να επωμιστεί κάθε απαισιόδοξη σκέψη, να μας γλυτώσει από κάθε γκρίνια. Σε αυτή την αποστολή, η φυλάκισή του δεν μοιάζει παρά με μικρή αναποδιά, σαν μία παρεξήγηση που αργά ή γρήγορα θα λυθεί. Ένας μικρός κι απαραίτητος Γολγοθάς στους βάλτους της Λουιζιάνα. Ας επιστρέψουμε, όμως, στον τίτλο.

Down by law 3

Ο Τζιμ Τζάρμους παιχνιδίζει με το προφανές και κινείται σε τριπλό ταμπλό. Η έκφραση “Down by Law”, στην τζαζ ιδιόλεκτο, παραπέμπει σε όποιον μουσικό έχει αποδείξει την αξία του, σε όποιον τζαζίστα έχει κερδίσει τα απαραίτητα γαλόνια εκτίμησης. Στην αργκό της φυλακής, η έκφραση δεν σχετίζεται καθόλου με την επιβολή του νόμου, αλλά αποδίδει μία σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αλληλοκάλυψης μεταξύ κρατουμένων. Τρεις άνδρες, λοιπόν, στριμωγμένοι στο ίδιο κελί (πρώτη παραπομπή), σε ένα από τα ιερά εδάφη της τζαζ (δεύτερη παραπομπή), οι οποίοι θα πρέπει να φροντίσουν ο ένας για την πάρτη του άλλου, αν θέλουν να ξαναδούν το φως της ελευθερίας (τρίτη και πιο βασική παραπομπή). Καλώς ορίσατε στην ονειρώδη περιπέτεια του Ζακ (Τομ Γουέιτς), του Τζακ (Τζον Λιούρι) και του Μπομπ (Ρομπέρτο Μπενίνι).

Down by Law 2

Το Down by Law οφείλει μεγάλο μέρος της απόκοσμης γοητείας του στον Ολλανδό διευθυντή φωτογραφίας Ρόμπι Μίλερ, ο οποίος έμελλε να συνεργαστεί με τον Τζάρμους σε τρεις ακόμη ταινίες του (Mystery Train [1989], Dead Man [1995], Ghost Dog: The Way of the Samurai [1999]). Η Νέα Ορλεάνη αποκτά τις γνώριμες διαστάσεις που συναντούμε συχνά-πυκνά στις κινηματογραφικές πόλεις της φιλμογραφίας του Τζάρμους. Την αδειανή απεραντοσύνη, όπως το Κλίβελαντ στο Stranger than Paradise (1984). Την αίσθηση ενός πληγωμένου θηρίου που αργοπεθαίνει, όπως το Ντιτρόιτ στο Only Lovers Left Alive (2013). Τη μαγεμένη αύρα, όπως το Μέμφις στο Mystery Train.

Η Νέα Ορλεάνη, στο τζαρμουσικό σύμπαν, θυμίζει ξεχαρβαλωμένο πιάνο που δεν σταματά ποτέ να παίζει μελωδίες σε ένα σαλούν με αποκαμωμένους πότες και πιστολέρο, με βάλτους αντί για αυτοκινητοδρόμους, και ράθυμα φαντάσματα σε κάθε γωνιά. Το μεγαλύτερο, όμως, κατόρθωμα του Μίλερ δεν έγκειται στον διάκοσμο, αλλά στη διαστολή του κάθε κάδρου, που θαρρείς και διαστέλλεται σε πολλαπλούς καμβάδες, προσδίδοντας στον χώρο μια χροιά σχεδόν παραμυθένια.

Down by law 4

Μία prison movie, λοιπόν, που δεν μοιάζει με καμία άλλη ταινία φυλακής και περιλαμβάνει την πιο μινιμαλιστική, αιθέρια και ονειρώδη απόδραση που μπορεί κανείς να φανταστεί. Η επικοινωνία της αταίριαστης παρέας εντός του κελιού αποκτά εναλλακτικές εκδοχές και συμπληρωματικές διόδους. O Μπομπ γνωρίζει απειροελάχιστα αγγλικά, μπερδεύει συνεχώς ποιος είναι ο Ζακ και ποιος ο Τζακ, εν ολίγοις ο κατεξοχήν δίαυλος επαφής είναι εξαρχής διακεκομμένος. Ο Μπομπ, παράλληλα όμως, είναι εξοπλισμένος με τη σοφία του τρελού από τον οποίο εντέλει μαθαίνεις την αλήθεια. Είναι ο μόνος ένοχος της ιστορίας, έστω και αν βρέθηκε σε μία κατάσταση φαιδρής αυτοάμυνας (ξεκαρδιστικό το φλάσμπακ του εγκλήματος που διέπραξε), σε μία συνθήκη αναποδογυρισμένης πραγματικότητας.

Down by law 8

Με την ιδιότητα του εκλεκτού είναι που θα παρασύρει τους δύο ζοχαδιασμένους συγκρατούμενούς του σε ένα ινδιάνικο τελετουργικό χορό. Ένα μεθυστικό και παραληρηματικό ενήλικο – παιδικό χορό, στον οποίο το παραδοσιακό κωμικό τραγουδάκι I Scream, You Scream, We All Scream for Ice Cream αποκτά υπερβατικές διαστάσεις. Ο Μπομπ είναι ο παλιάτσος – προφήτης (και ποιος καταλληλότερος από τον Μπενίνι για αυτή την αποστολή), που θα σκιτσάρει ένα παράθυρο φυγής με κιμωλία και θα ανοίξει τον δρόμο προς την ελευθερία, αποδεικνύοντας ότι η σωστή διατύπωση είναι όντως το “look out of the window” και όχι το “look at the window” (η γλωσσική ασυνεννοησία, σε μια θαυμαστή παραδοξότητα, και πάλι θα προσφέρει όλες τις σωστές απαντήσεις).

Κι όπως σε κάθε παραμύθι, η ομορφότερη ανταμοιβή για τον εκλεκτό δεν μπορεί να είναι άλλη από τον ουρανοκατέβατο και αδιαπραγμάτευτο έρωτα. Όσο για τους άλλους δύο συνοδοιπόρους, το παραμύθι θα συνεχίζεται αδιάκοπα μέχρι να βρει το φινάλε που του αρμόζει. Φυσικά, δίχως τον συνεκτικό κρίκο του Μπομπ, οι δρόμοι του Ζακ και του Τζακ αναπόφευκτα θα χωρίσουν. Ας είναι, το ξέρετε πολύ καλά ότι τα πείσματα πολύ συχνά καμουφλάρουν τις πιο βαθιές φιλίες και αγάπες. Ιδίως σε έναν κόσμο ονείρου, περιπλάνησης και διαφυγής από τη μουντή πραγματικότητα σαν αυτόν που έπλασε ο λατρεμένος μας JJ.




Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to Top ↑