Under the Volcano

Σκηνοθεσία: Τζον Χιούστον

Παίζουν: Άλμπερτ Φίνεϊ, Ζακλίν Μπισέ, Άντονι Άντριους

Διάρκεια: 112’

H Μέρα των Νεκρών, που εορτάζεται στο κεντρικό και το νότιο τμήμα του Μεξικό στις 2 του Νοέμβρη, δεν αποτελεί μια ημέρα πένθους, θλίψης ή οδυρμού. Αντιθέτως, είναι μια μέρα αλεγρίας και έκρηξης χρωμάτων, με τη γιορτινή αυτή διάθεση να απηχεί σε απόλυτο βαθμό τη λατινοαμερικάνικη αντίληψη περί ζωής και θανάτου, η οποία έχει αποτυπωθεί πολλάκις και στις σελίδες του Μαγικού Ρεαλισμού. Ο θάνατος δεν είναι ποτέ το τελικό σύνορο. Είναι απλώς μια κουρτίνα που παραμερίζεις, για να εισέλθεις σε έναν άλλο κόσμο, σε ένα ταξίδι που δεν είναι ποτέ χωρίς επιστροφή.

Οι νεκροί μουρμουρίζουν τις νύχτες, σιγοπατούν ενόσω κοιμούνται οι ζωντανοί, προκειμένου να μην τους ξυπνήσουν και μία φορά τον χρόνο, στις 2 Νοεμβρίου, πραγματοποιούν επίσημη επίσκεψη επικυρώνοντας ότι ο θάνατος και η ζωή διαπλέκονται σε ένα κουβάρι που δεν έχει αρχή, μέση και τέλος. Επί της ουσίας, στη λατινοαμερικάνικη (αυτόχθονα) κοσμοθεωρία, είναι η έλλειψη συντεταγμένων του χρόνου που οδηγεί στη σχετικοποίηση του θανάτου. Ο χρόνος δεν κινείται ποτέ γραμμικά, ούτε όμως κυκλικά. Ξαποσταίνει, ζυγίζει τις επιλογές του, πραγματοποιεί άλματα, διπλώνεται και καταπλακώνει τα κεφάλια των ανθρώπων, ανοίγει τρύπες κάτω από τα πόδια τους, περπατά δίπλα τους, τους χαϊδεύει και τους ραπίζει την ίδια στιγμή.

Σε αυτή τη Μέρα των Νεκρών, όμως, δεν σουλατσάρουν μονάχα οι νεκροί για να συνομιλήσουν και να αγκαλιαστούν με τους ζωντανούς, αλλά βγαίνουν παγανιά και όσοι αναπνέουν θάνατο, όσων η καρδιά χτυπά στον κόσμο των ζωντανών, αλλά κατά βάθος λαχταρά να επισκεφτεί το βασίλειο των νεκρών. Σε αυτή εδώ την ημέρα τοποθετεί την πλοκή του αυτοβιογραφικού του μυθιστορήματος ο αυτοκαταστροφικός και χρόνια αλκοολικός Άγγλος συγγραφέας Μάλκολμ Λόουρι, ο οποίος πρόλαβε να δει μονάχα δύο μυθιστορήματά του να εκδίδονται ενόσω ο ίδιος βρισκόταν εν ζωή (πολλά έργα του εκδόθηκαν μετά θάνατον, καθιστώντας τον ένα από τα πιο ηχηρά ονόματα της βρετανικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα).

Το δεύτερο από αυτά, με τίτλο Under the Volcano (1947), ανατρέχει στην ημέρα άφιξης του Λόουρι και της συζύγου του στην πόλη Κουερναβάκα του Μεξικό, όπου είχαν καταφύγει σε μια απέλπιδα απόπειρα να περισώσουν τον γάμο τους, ο οποίος κλυδωνιζόταν από τη σαρωτική άφεση του Λόουρι στους δαίμονες του ποτού. Όταν το ζεύγος Λόουρι κατέφθανε στο Μεξικό, το ημερολόγιο έγραφε -όπως πιθανώς ήδη να μαντέψατε- 2 Νοεμβρίου 1936. Μια ανατριχιαστική σύμπτωση, μια ταιριαστή συγκυρία για μια νεκρή ψυχή που περιπλανήθηκε ανάμεσα στους ζωντανούς, κόντεψε να αφήσει τα κόκαλά του στο ποτήρι, είδε τον γάμο του να διαλύεται αμετάκλητα και εν τέλει εκδιώχθηκε κακήν κακώς από τη χώρα, σε κατάσταση προχωρημένης ψυχοσωματικής αποσύνθεσης, δύο χρόνια αργότερα.

Ο κολοσσιαίος Τζον Χιούστον, στο δειλινό της σπουδαίας του καριέρας, τρία χρόνια πριν από τον θάνατό του, μεταφέρει το Under the Volcano στη μεγάλη οθόνη, δίνοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον –προσφάτως εκλιπόντα- Άλμπερτ Φίνεϊ. Ο οποίος, χωρίς καμία υπερβολή, παραδίδει την πιο αξιομνημόνευτη και σπαρακτική ερμηνεία μέθυσου στην ιστορία του κινηματογράφου. Ο Φίνεϊ ενσαρκώνει στα όρια της μέθεξης την ελεύθερη πτώση της μέθης (παρά το ότι δεν υπάρχει ετυμολογική συγγένεια των δύο λέξεων, η ηχητική τους γειτνίαση μοιάζει, στο δικό μου μυαλό, διόλου τυχαία), όπως περίπου την είχε αποκρυσταλλώσει ο Κωστής Παπαγιώργης στο Περί μέθης.

Μια ελεύθερη πτώση στο απόλυτο κενό που βαδίζει ολοταχώς προς την οριστική, αλλά πάντα φευγαλέα, κατανόηση του τέλους, της θνητότητας, της απώλειας. Μια καταβύθιση σε ένα εκτυφλωτικό φως με τα μάτια ορθάνοιχτα, ένα οργασμικό ντελίριο που βρίσκει το απόγειό του όχι τη στιγμή της κορύφωσης, αλλά ένα κλάσμα μετά, στην αχαλίνωτη και αχαρτογράφητη πτώση. Η μέθη, ο σπαραγμός και η εξύψωση του μεθυσμένου νου, του τρεκλίζοντος μεθυσμένου κορμιού, της μεθυσμένης γλώσσας που μοιάζει με κύμβαλο αλαλάζον, της μεθυσμένης ανάγκης για επικοινωνία που ξεπερνά τους σκόπελους της λογικής, της λήθης, αλλά και το δίπολο αλήθειας και ψέματος. Ο καθ’ έξιν μεθυσμένος συμμετέχει σε ένα μυστήριο πρωτόγονο και προκατακλυσμιαίο, ξεφορτώνεται το πρωτόπλαστο φύλλο συκής, ρίχνεται σε μια λατρευτική τελετή επικοινωνίας με το διαβολικό και το θείο, χάνεται ανεπιστρεπτί χωρίς να νιώθει αποπροσανατολισμένος.

Ο Χιούστον, σε αντίθεση με σχεδόν κάθε άλλη απεικόνιση μεθυσμένων ηρώων στο σινεμά, δεν καταφεύγει σε κανένα οπτικό ή σκηνοθετικό τρικ, προκειμένου να αποδώσει τη θολούρα, το delirium tremens, τα σκοτάδια που καταπίνουν τον ουρανό. Αντιθέτως, ποντάρει όλες του τις μάρκες στον τυφώνα εγκράτειας και εγκαρτέρησης που κουβαλά στο κεραυνοβόλο βλέμμα του και στη στεντόρεια φωνή του ο πρωταγωνιστής του.

Ο Φίνεϊ ερμηνεύει όχι έναν σαρδανάπαλο μεθύστακα, αλλά μια αμετάκλητα χαμένη ψυχή που ξετρυπώνει τα στερνά ψήγματα νηφαλιότητας μέσα στον ωκεανό του αλκοόλ στον οποίο βυθίζεται. Και με έναν τρόπο μαγικό, η μόνη αίσθηση ψευδαίσθησης και αντικατοπτρισμού που βιώνει (και εμείς μαζί του, καθότι η ταινία ξεδιπλώνεται κυρίως μέσα από το POV του Φίνεϊ) είναι όταν αντικρίζει τη σύζυγό του, που τον είχε εγκαταλείψει και για την οποία προσευχόταν να επιστρέψει.

Ο πρώην Βρετανός αντιπρόξενος έχει δει τη γυναίκα του να τον απατά και να αποχωρεί από τη συζυγική οικία, και αφότου έχει καθαιρεθεί από το αξίωμά του, βιώνει την επιστροφή της ως τη μόνη ηλιαχτίδα φωτός, ως μια ύστατη εμφάνιση της ελπίδας στο κατώφλια του. Υποβασταζόμενος από τη σύζυγό του, την οποία αρνείται να συγχωρέσει επειδή κατά βάθος αρνείται να συγχωρέσει τον ίδιο του τον εαυτό, και τον αδερφό του ξεκινά ένα αλλόκοτο και μυστηριακό ταξίδι προς το τελικό και αναπόδραστο πεπρωμένο.

Οι δυο συνοδοιπόροι του στέκονται στο πλευρό του με ένα τρόπο απόκοσμα γαλήνιο, πειθαρχημένο αλλά όχι πειθήνιο. Ένα μείγμα αγάπης, αφοσίωσης, ενοχών και καθήκοντος, κατά πάσα πιθανότητα. Αλλά και μια απόδοση ύστατου σεβασμού. Απέναντι στην πιο γενναία μάχη όλων, αυτή του κερδισμένου, έστω και στιγμιαία, αυτοσεβασμού, ακριβώς τη στιγμή που όλα –εντός και εκτός- μοιάζουν ευτελισμένα και ευτελή.




Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to Top ↑
  • CineDogs TV

  • Γιώργος Παπαδημητρίου

  • CineDogs Supporters

  • Cinedogs Opinions

    Βγήκαν, λοιπόν, στις αίθουσες, οι «Νεκροί» του Τζιμ Τζάρμους. Ευκαιρία να μάθουμε την άποψή σας! Ποια είναι η αγαπημένη σας ταινία μυθοπλασίας του πρίγκιπα του coolness;
  • FB Cinedogs

  • Latest