Festivals

TIFF67: Apart

Σκηνοθεσία: Στελάνα Κληρή

Παίζουν: Λιμ Λουμπάνι

Η ταινία της Στελάνας Κληρή δομείται πάνω σε ένα μοτίβο συνεχούς διχασμού, τον οποίο οι ήρωές της πασχίζουν να υπερβούν. Η Ελένη βιώνει τον ξεριζωμό από την πατρίδα της μεσούσης της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, καταφεύγοντας στη μοναδική διαθέσιμη διέξοδο: ένα προξενιό που την οδηγεί στην ελληνοκυπριακή κοινότητα της Νοτίου Αφρικής. Παντρεύεται έναν άγνωστο σε εκείνη άνδρα που έχει εγκαταλείψει την Κύπρο πριν πολλά χρόνια σε ιδιαίτερα τρυφερή ηλικία και γίνεται μέλος μιας ομάδας που έχει δομηθεί πάνω σε συγκεκριμένες αντιλήψεις, διαμορφωμένες από απόσταση, περί του τι πραγματικά συνέβαινε στην Κύπρο πριν και κατά τη διάρκεια του πολέμου. Παράλληλα, γνωρίζει σταδιακά το καθεστώς του απαρτχάιντ και έρχεται σε επαφή τόσο με τους δυνάστες όσο και με τα θύματα, από μία ιδιόμορφη ενδιάμεση θέση.

Η αφήγηση της ταινίας περιλαμβάνει μερικές αληθινά θαρραλέες επιλογές. Χρειάζεται τόλμη για να σταθεί η δημιουργός σε άβολα γεγονότα που προηγήθηκαν του «Αττίλα», κατά τη διάρκεια των διακοινοτικών ταραχών στο νησί. Αντίστοιχα, δεν είναι εύκολο να παραλληλίσει κανείς το καθεστώς φυλετικού διαχωρισμού στη Νότια Αφρική του απαρτχάιντ (διττή η αναφορά στον τίτλο της ταινίας) με την κυπριακή πραγματικότητα των μεικτών χωριών. Στις μνήμες της Ελένης από το χωριό της, η εγγύτητα προέκυπτε με τον πλέον φυσικό τρόπο, όπως καταδεικνύει η Κληρή στα (υπερβολικά πολλά) φλασμπάκ. Μεταξύ παιδιών που όχι απλώς δεν είχαν τίποτα να χωρίσουν, αλλά διέθεταν θαρρείς και μια πηγαία απάντηση απέναντι στην πόλωση και τη διαφαινόμενη πολιτική κρίση, χωρίς να χρειαστεί να επιχειρηματολογήσουν στο ελάχιστο.

Ο τρόπος που η δημιουργός συνθέτει τα κάδρα της αντιπροσωπεύει ακριβώς αυτή τη διχαστική συνθήκη. Οι χαρακτήρες συχνά τοποθετούνται με διαχωριστικές γραμμές μεταξύ τους (για παράδειγμα στο κρεβάτι του ζευγαριού) ή τίθενται σε πλαίσια που τους διακρίνουν από τους υπόλοιπους. Αρθρώνοντας έναν εύστοχο στοχασμό πάνω στη ρευστότητα της ταυτότητας, η Κληρή κατορθώνει να υπερβεί τους συναισθηματισμούς που βρίσκονται διάσπαρτοι στο φιλμ, αλλά και την αίσθηση ενός βεβιασμένου, υπέρ το δέον απλού συμβολισμού στο φινάλε.

Η δημιουργός, που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Νότια Αφρική, συνέλαβε την Ελένη ως ένα ξένο σώμα απέναντι στη νοτιοαφρικανική συνθήκη και είχε την τύχη η απόδοση της παλαιστίνιας ηθοποιού Λιμ Λουμπάνι (πρωταγωνίστριας του Ομάρ το 2013) να συνδυάζει τη μυστηριώδη φύση της ηρωίδας με την απαραίτητη ευαλωτότητα, θυμίζοντας κάτι από το σινεμά του Κρίστιαν Πέτζολντ. Είναι μια γυναίκα που αντιδρά στο παράλογο, το οποίο παίρνει συνεχώς τη μορφή των διακρίσεων και της θεσμικής βίας σε βάρος των περιθωριοποιημένων. Παρότι ορισμένες συνδέσεις μεταξύ των χαρακτήρων προκύπτουν κάπως απλουστευτικές, το Apart διατηρεί την καρδιά του σε ένα φωτεινό μέρος, ενώ αφηγείται μια απροσδόκητη ανθρώπινη εμπειρία που πηγαίνει από το ένα σκοτάδι στο άλλο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *