Berlinale 2026: Μητρόπολη χιονισμένη, χώρα διχασμένη;
Του Ανδρέα Τύρου
Τέσσερις δεκαετίες πια στο φεστιβάλ, δεν θυμάμαι κάτι ανάλογο. Ακόμα και η χιονόπτωση δεν υπακούει στον γνώριμο, σταθερό ρυθμό της. Διακόπτει κι επανέρχεται, πότε νύχτα και πότε ημέρα, είτε αραιή είτε πυκνή, σαν παλίρροια ξεχαρβαλωμένη και σύμβολο αβέβαιων συνθηκών. Η κακοκαιρία των προηγούμενων μηνών έχει επιφέρει βλάβες στον υπόγειο, ο υπέργειος συχνά δεν λειτουργεί. Επισκευές σε εξέλιξη, διακοπές ρεύματος, μετεπιβιβάσεις αναγκαστικές, τουρίστες αιφνιδιασμένοι και φεστιβαλιστές αργοπορημένοι, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η έναρξη των προβολών.
Εδώ κι αν πρόκειται για την εκδίκηση του (ευρωπαϊκού) Νότου. Ακόμα και η πλέον αδιανόητη, επιτόπια αναστροφή αυτοκινήτου σε κεντρική λεωφόρο δεν αφήνει κατάπληκτους τους πάντες. Απλώς, παρόμοιες συμπεριφορές αποδίδονται στους μετανάστες. Όχι, δεν ανέβηκε το δάσος του Σέργουντ στον πύργο του Μάκβεθ, κι ας ανεβαίνουν οι τιμές, οι αμυντικές δαπάνες και οι ανησυχίες της κοινής γνώμης για το κοντινό μέλλον. Το μόνο σίγουρο: ύστερα από την πανδημία και την Ουκρανία, μέσα μόλις σε μια πενταετία δηλαδή, το Βερολίνο δεν είναι το ίδιο.
Πρωτεύουσα χιονισμένη, χώρα διχασμένη; Σε πείσμα της επίσημης προπαγάνδας και των δισεκατομμυρίων που έχουν επενδυθεί, το τραύμα της διαίρεσης θαρρείς αρνείται να επουλωθεί. Πράγμα που δείχνουν οι τοπικές εκλογές στ’ ανατολικά κρατίδια και θίγουν, με τον τρόπο της η καθεμιά, οι δύο γερμανικές συμμετοχές στο διαγωνιστικό πρόγραμμα.
Στο HOME STORIES, η Εύα Τρόμπις διηγείται το ταξίδι αυτογνωσίας της 16χρονης Λέα, με αφορμή έναν μουσικό διαγωνισμό νέων ταλέντων. Μαζί της ταξιδεύουν για πρώτη φορά στο Μόναχο οι γονείς, ο παππούς, η γιαγιά, ο αδερφός και η θεία, υπερήφανοι και αμήχανοι ταυτόχρονα. Λαμπερή ατμόσφαιρα της show-biz, πολυτελής διαμονή, συνεντεύξεις. Πίσω στην Θουριγγία, ο δικός τους κόσμος κινείται σε άλλη ταχύτητα. Παλιό ξενοδοχείο, ρημαγμένο υφαντουργείο, δάσος γειτονικό, εκτροφή αλόγων, αγροτουρισμός για Βαυαρούς ή ξένους επισκέπτες, άνεση χρόνου, διάλογοι με τη φύση, για την Ιστορία, για το χάσμα των γενεών. Θα εγκαταλείψει τη γενέτειρα και τους δικούς της η πρωταγωνίστρια; Θα γλιτώσουν το πωλητήριο, το ξενοδοχείο και οι στάβλοι; Οι ηλικιωμένοι, πάντως, ομολογούν πως δεν διδάχτηκαν ούτε την δημοκρατία ούτε πώς να βγάζουν χρήματα. Μπορεί η λέξη «ανάπτυξη» να μην προφέρεται καν, όμως τα πάντα στην καθημερινή τους ζωή φανερώνουν ότι την αντιλαμβάνονται με αρκετά διαφορετικό πνεύμα, συγκριτικά με τα πλούσια, βιομηχανικά κρατίδια της άλλοτε Δυτικής Γερμανίας.
Την ώρα, λοιπόν, που στις δημοσκοπήσεις καλούνται οι Γερμανοί να τοποθετηθούν απέναντι στο ενδεχόμενο της απόκτησης πυρηνικών όπλων, η πυρηνική οικογένεια είτε ανατινάζεται είτε μετατρέπεται σε αντικείμενο νοσταλγίας, εμμονής, σε όχημα διαφυγής ή σε δομή καταπίεσης. Όλες οι παραπάνω εκδοχές καθρεφτίζονται στις σχέσεις μιας ομάδας ανθρώπων, διαφορετικών ηλικιών, επιθυμιών, φύλων, ταυτοτήτων, ταλέντων και ειδικοτήτων. Η έμπειρη Άντζελα Σάνελεκ υπογράφει τούτο το επίκαιρο, κοινωνικό ψηφιδωτό με τίτλο MY WIFE CRIES, όπου η κοινή απασχόληση στο ίδιο εργοτάξιο δεν γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ των χαρακτήρων του ανατολικού και του δυτικού τομέα του Βερολίνου.
Πέφτοντας στην παγίδα της υπερατλαντικής πρόκλησης και της αμερικανικής χρηματοδότησης, ο Κορνέλ Μουντρούτσο, όπως και πολλοί ταλαντούχοι Ευρωπαίοι πριν απ’ αυτόν, απογοητεύει τους θαυμαστές του με το AT THE SEA και την Έιμι Άνταμς ως πρωταγωνίστρια. Αντίθετα, ο Αμερικανός Λάνς Χάμερ δείχνει καλύτερα προσαρμοσμένος στο λονδρέζικο περιβάλλον, αν και το δικό του δράμα είναι σαφώς πιο «εσωτερικό» απο κάθε άποψη. Του αρκούν, μια ηλικιωμένη ασθενής (εξαιρετική η Άνα Κόλντερ-Μάρσαλ), ένας αφοσιωμένος σύζυγος (Τομ Κόρτνι) και η υποστηρικτική κόρη (Ζουλιέτ Μπινός). Η προχωρημένη άνοια της πρώτης, η επιθυμία για σεξ του δεύτερου και τα ηθικά διλήμματα της τρίτης, με φόντο τους οίκους ευγηρίας και τον φόβο της μοναξιάς. Μελό συγκρατημένο, πινελιές χιούμορ, σχόλιο για τα γηρατειά και αφήγηση τηλεοπτική. Ο τίτλος QUEEN AT SEA παραπέμπει στην απώλεια ελέγχου. Θαλασσοταραχή επί της οθόνης, χιόνι και παγωνιά λίγο έξω απ’ αυτήν.
