Σκηνοθεσία: Ζακ Τατί
Παίζουν: Ζακ Τατί, Ναταλί Πασκό, Λουί Περό
Διάρκεια: 84′
Έτος παραγωγής: 1953
Έχει καταφθάσει εκείνη η ιερή στιγμή. Οι κόποι, οι απογοητεύσεις και τα παράπονα της καθημερινότητας ετοιμάζονται να συναντήσουν την πολυπόθητη δικαίωση. Ακόμη κι αν η ζωή μοιάζει μουντή κι άτονη στους κανονικούς της ρυθμούς, υπάρχει πάντα το στερνό αποκούμπι αυτού του προγραμματισμένου αναπάντεχου. Οι καλοκαιρινές διακοπές. Το ανέμελο και αεράτο ξαδερφάκι των χριστουγεννιάτικων εορτών. Υπάρχει κάτι το εγγενώς θλιμμένο, κάτι το αταλάντευτα αντιφατικό στις θερινές αποδράσεις. Το προδιαγεγραμμένο τέλος κι η μονίμως φευγαλέα τους φύση. Ο τόσο κουραστικός και αγχώδης προγραμματισμός για ένα αγαθό που (θεωρητικά) πρεσβεύει την ξεκούραση και τη χαλάρωση.
Η απελευθέρωση κρυμμένων αισθήσεων, από την θαμμένη παιδικότητα ώς την χαντακωμένη φιληδονία. Η διαρκής χροιά υπόνοιας ότι η ζωή ίσως θα μπορούσε να είναι και πιο ανέμελη. Η εμφατική υπενθύμιση, στα πιο μελανά σενάρια, της μοναξιάς και της ασυμβατότητας με τον περίγυρο. Η εγκατάλειψη κι η απογύμνωση του –κάθε- θέρετρου, που στέκει παρατημένο, πένθιμο και ανυπόμονο για την επόμενη ένεση ζωής. Το καλοκαίρι διέπεται από τους κανόνες του παραθεριστικού δικαίου, θεμελιώνοντας ένα αμάχητο δικαίωμα ονειροπόλησης, προσμονής και λαχτάρας. Ετοιμαστείτε, λοιπόν, να γνωρίσετε τον πιο ανορθόδοξο παραθεριστή που γνώρισε ποτέ η μεγάλη οθόνη.
Ο Κύριος Ιλό εγκαθίσταται σε ένα παραθαλάσσιο ξενοδοχείο, στην περιοχή της Βρετάνης, όπου σκοπεύει να περάσει τις καλοκαιρινές διακοπές του. O Κύριος Ιλό είναι μια ρευστή κι ασουλούπωτη οντότητα που παλεύει να στριμωχτεί στις περιοριστικές διαστάσεις ενός ανθρώπινου σώματος. Μια ακανόνιστη συρραφή από ημιτελείς σιλουέτες, που δεν αποκτά ποτέ ακριβώς συμπαγή μορφή, χορεύοντας σε ένα δικό του σαρδανάπαλο ρυθμό. Ο Κύριος Ιλό μοιάζει να κατοικεί σε ένα ολότελα προσωπικό σύμπαν, έχοντας όμως μια αδιαπραγμάτευτα ανοιχτή αγκαλιά για τον κόσμο που τον περιβάλλει. Έναν κόσμο που ποτέ δεν κατανοεί, με τον οποίο δεν μπορεί ποτέ να συγχρονιστεί, απέναντι στον οποίο, όμως, δεν θα αναπτύξει ποτέ φοβικά ή εχθρικά αισθήματα.
Η καθημερινότητα του Κυρίου Ιλό είναι μια ατελείωτη διαδοχή από ματαιώσεις και αναπάντεχες εξελίξεις, χωρίς όμως ο ίδιος να νιώθει, σε κανένα σημείο, προδομένος ή έκπληκτος από το ότι τα πάντα γύρω του είναι ρυθμισμένα σε διαφορετικές συχνότητες. Ο Κύριος Ιλό είναι επί μονίμου βάσεως αόρατος από τον περιρρέοντα χώρο, ωσότου συγκεντρώσει όλα τα βλέμματα πάνω του μέσα από κάποια αγαρμποσύνη του, που επιφέρει ένα ντόμινο ζημιών ή παρεξηγήσεων. Είναι η ζωντανή απόδειξη πως η αψεγάδιαστη ευγένεια περνά απαρατήρητη, ενώ η ατυχής στιγμή διεγείρει τα πάθη.
Οι διακοπές του Κυρίου Ιλό (1953), που σηματοδοτούν την πρώτη εμφάνιση αυτού του sui generis κινηματογραφικού ήρωα, είναι ένα λαλίστατο φιλμ βυθισμένο σε σιωπές γεμάτες ξέμπαρκους θορύβους, επαναλαμβανόμενους ήχους και μισοπνιγμένες φωνές που θαρρείς και φοβούνται να ξεμυτίσουν στο προσκήνιο. Ο Ζακ Τατί σεργιανίζει σε μια ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ εύθυμου μίμου και θλιμμένου κλόουν, με πρόσωπο που κατορθώνει να μείνει αθέατο, χωρίς εντούτοις να κρύβεται. Κι αποτυπώνει εκείνη την ανεκτίμητη και τόσο λαχταριστή αμηχανία απέναντι στην επικοινωνία, την επαφή, τα άπιαστα όνειρα και την προσήλωση στον προαιώνιο κι αλάνθαστο μηχανισμό της ζωής: την έκπληξη δια της επανάληψης, την επαλήθευση μέσα από το λάθος.
Όλα τα ασύλληπτης μεθοδικότητας κωμικά gags του Τατί, παρόλο που παιχνιδίζουν στην εντέλεια με τους κώδικες της screwball κωμωδίας, δεν έχουν ποτέ ως σκοπό ένα ντελιριακό ξέσπασμα, την εκμαίευση ενός προφανούς γέλιου. Αντιθέτως, μοιάζουν ενταγμένα σε ένα απαρέγκλιτο θεϊκό πλάνο, που ξεσκεπάζει όλη την κρυφή αλήθεια. Κάθε φάλτσα νότα και κάθε γκάφα του Κυρίου Ιλό αποκαλύπτει ένα μηχανισμό ρυθμικής δυσλειτουργίας, από αυτούς που εν τέλει θέτουν τη ζωή σε κίνηση, κρατούν τον άνθρωπο σε τροχιά γύρω από τον εαυτό του και τους άλλους. Ο Κύριος Ιλό είναι ο πιο ανοίκειος ήρωας με τον οποίο θα νιώσετε απέραντη οικειότητα. Είναι η παρήγορη σκέψη ότι κάπου εκεί έξω θα υπάρχει πάντα ένας φίλος στον οποίο δεν θα χρειαστεί να εξηγήσετε το παραμικρό, όποτε αισθάνεστε λιγάκι χαμένοι, σκουντούφληδες, αποπροσανατολισμένοι κι απροσάρμοστοι.
