Reviews Bob le Flambeur (Bob the Gambler)

5 Απριλίου 2019 |

0

Bob le Flambeur (Bob the Gambler)

Σκηνοθεσία: Ζαν-Πιερ Μελβίλ

Με τους: Ροζέρ Ντισέν, Ιζαμπέλ Κορ, Ντανιέλ Κοσί, Γκι Ντεκόμπλ, Κλοντ Σερβάλ

Διάρκεια: 98

 Έτος παραγωγής: 1956

Ο Μπομπ ο καυγατζής (τέταρτη ταινία του Μελβίλ) ανήκει σε μια ιδιαίτερη στιγμή της ιστορίας (γενικά) και ειδικότερα αυτής του κινηματογράφου. Μέχρι τότε υπήρχαν ο ευρωπαϊκός κι ο αμερικανικός κινηματογράφος, ο κλασικός και ο σύγχρονος. Υπήρχαν οι γκανγκστερικές ταινίες, οι κωμωδίες και τα επίκαιρα. Υπήρχε κι ένας τύπος (σχετικά νέος για σκηνοθέτης) που ως τα 39 του χρόνια – έχοντας ζήσει μια έντονη ζωή – είχε σκηνοθετήσει ένα εξαιρετικά υποβλητικό ψυχολογικό δράμα με φόντο τον Πόλεμο (Η σιωπή της θάλασσας), μια διασκευή μυθιστορήματος του Κοκτώ (Τα Τρομερά Παιδιά) και ένα στιλιστικό μελόδραμα (Όταν διαβάσεις αυτό το γράμμα).

Αργότερα θα γινόταν ο «νονός» της νουβέλ βαγκ, ο Γάλλος μετρ των φιλμ νουάρ, ο σκηνοθέτης που θα άνοιγε τον δρόμο για τον Σέρτζιο Λεόνε, τον Τζων Γου και πολλούς άλλους, ο ιδιοκτήτης ενός στούντιο που σύντομα θα χρεοκοπούσε και ο δανδής του ευρωπαϊκού σινεμά. Τότε όμως, ο Μελβίλ διαμόρφωνε τον νεωτεριστικό χαρακτήρα του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα χρησιμοποιώντας τα μέσα του πρώτου μισού.

Στην πρώτη αστυνομική του ταινία, ο Μελβίλ ξεχωρίζει για την πρωτοτυπία και γοητεία του μικρόκοσμού του. Ερωτική επιστολή σ’ ένα Παρίσι που δεν υπάρχει πια, ελεγεία πάνω σε μια από τις παλαιότερες γειτονιές του τελευταίου, την Μονμάρτρη (με τα γλιστρήματα προς την Πλας Πιγκάλ) και σε έναν γερασμένο, παρηκμασμένο ήρωα, χωρίς ψευδαισθήσεις αλλά προσηλωμένο στον ιδιότυπο κώδικα τιμής του, το διαθέτον αυτοβιογραφικά ψήγματα φιλμ του γάλλου δημιουργού εκπέμπει ποίηση και τρυφερότητα.

Πλημμυρισμένο από λοξό, κυνικό χιούμορ, συνδυάζει την σκληράδα του αμερικάνικου γκανγκστερικού έπους με τον γαλατικό σκεπτικισμό, χαράσσοντας τον οδικό χάρτη του επερχόμενου νέου κύματος. Καθώς τα χρώματα του neon ξεθωριάζουν στο χάραμα μιας ακόμη μάταιης ημέρας, ο τζογαδόρος Μπομπ (Ροζέ Ντισέν) περιπλανιέται στον προδοτικό, περιθωριακό κόσμο των νταβατζήδων, των άνομων λεφτάδων κι ενός τσούρμου αφελών συνεργατών, σχεδιάζοντας το ύστατο κόλπο – μια ληστεία στο καζίνο της Ντοβίλ.

Το παρακμιακό, μοραλιστικά πικρό νουάρ του Μελβίλ («underworld comedy of manners», το χαρακτήριζε ο ίδιος) διαθέτει όλη την (φορμαλιστική, στιλιζαρισμένη) λάμψη, φινέτσα και ύπουλη σαγήνη της πράσινης τσόχας. Ο Μπομπ ο καυγατζής είναι μια ταινία νοσταλγική, γεμάτη συμπόνια και απόλυτο σεβασμό στην απόδοση των χώρων, των αντικειμένων, των λόγων και των ονείρων με τα οποία δικαιούνται όλοι να ζουν.

Επιθέσεις σε καζίνο, γεροδεμένοι γκάνγκστερ, μάγκικα λόγια, ονειρικές femme fatales – κινούμενοι πόθοι (η εντυπωσιακή 17χρονη Ιζαμπέλ Κορέ, ανακάλυψη του ίδιου του σκηνοθέτη), αυτοκίνητα που τρέχουν γρήγορα στο σκοτάδι, προδοσία… βεβαίως. Η ταινία έχει να κάνει με το ανθρώπινο υλικό, με τις αλλαγές στην ένταση της φωνής, με την ανάμνηση χρυσών εποχών που δεν υπήρξαν ποτέ. Συχνά επισημαίνεται πως τα σπουδαία φιλμ είναι οικουμενικά και διαχρονικά.

Ο Μπομπ ο καυγατζής είναι σπουδαίος για τον αντίθετο ακριβώς λόγο : ανήκει στον δικό του χώρο και χρόνο και συνειδητά ή ασυνείδητα δημιουργεί από εκεί ένα ολότελα διαφορετικό μέλλον. Χωρίς να υστερεί σε σημαντικότητα η πλοκή (και παρά το γεγονός πως η ληστεία καθαυτή λειτουργεί περισσότερο ως πρόσχημα ή ηθική παραβολή), η ουσία της ταινίας βρίσκεται στην ομορφιά και τη μελαγχολία που αποπνέει. Σίγουρα ο κόσμος έχει προχωρήσει από τότε. Όμως, κάτι έμεινε μέσα σ’ αυτή την ταινία, σαν χιονισμένο τοπίο μέσα σε γυάλινη σφαίρα, κάτι που μπορούμε να αναπολούμε και να θυμόμαστε. Και δεν υπάρχει καμία απολύτως θλίψη σ’ αυτή τη διαπίστωση.

Γεφυρώνοντας τον κυνικό ουμανισμό του Ρενουάρ με τον εξίσου κυνικό υπαρξισμό της νουβέλ βαγκ, ο Μελβίλ συνταγογραφεί (με σπάνια, σαρκαστική μαεστρία και υποδειγματικό χειρισμό των παιχνιδιών και του αναπόδραστου της μοίρας) το απογυμνωμένο υλικό των ψευδαισθήσεων. Χωρίς ετούτο, ουδέποτε ο Γκοντάρ θα γύριζε το Με Κομμένη την Ανάσα (εκεί όπου εμφανιζόταν κι ο ίδιος ο Μελβίλ, δηλώνοντας την επιθυμία του «…να γίνει αθάνατος κι ύστερα να πεθάνει» : όπως οι ήρωές του).




Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to Top ↑
  • CineDogs TV

  • Παναγιώτης Μπούγιας

  • CineDogs Supporters

  • Cinedogs Opinions

    Τα "Παράσιτα" του Μπονγκ Τζουν-χο βγαίνουν στις αίθουσες και εμείς θέλουμε να μάθουμε. Ποιος είναι ο αγαπημένος σας Χρυσός Φοίνικας την τελευταίας 5ετίας;
  • FB Cinedogs

  • Latest