Tributes Σινέμα Νόβου… Μέρος IV

20 Ιουνίου 2017 |

0

Σινέμα Νόβου… Μέρος IV

Η ταινία O Dragão da Maldade contra o Santo Guerreiro (1969) του Glauber Rocha, επανέρχεται στο θέμα της ταινίας Μαύρος Θεός ξανθός διάβολος, αλλά εδώ ο μυστικιστής κι ο ληστής θεωρούνται θετικές δυνάμεις. Οι χωρικοί δεν είναι πιαθύματα βυθισμένα στο σκοτάδι της αμάθειας. Η επανάσταση ξεσπάει μέσα από λαϊκές τελετουργίες, όπως το θέατρο και τα πανηγύρια. Συνεπώς, η τεχνική του Rocha είναι πιο στυλιζαρισμένη. Ο λαός γίνεται το κοινό που παρακολουθεί τις διαμάχες των ανταγωνιστών σε μια γυμνή αρένα, που θυμίζει θεατρική σκηνή. Ζητώντας απ’ τους θεατές να θεωρήσουν τις ταινίες του μέρος μιας εξελισσόμενης προσωπικής οπτικής, ο Rocha συνέχισε να έχει ως πρότυπο τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο του δημιουργού, πάντα όμως ωθούμενος από πολιτική στράτευση. Ο ίδιος είδε το O Dragão da Maldade contra o Santo Guerreiro, ως παράδειγμα «αντάρτικης κινηματογραφίας», στην οποία ο εν ψυχρώ δολοφόνος είχε προφανείς αναλογίες με το νέο καθεστώς.

Η κινηματογραφική πολιτική αναδιαμορφώθηκε, στο πλαίσιο του σχεδίου της στρατιωτικής κυβέρνησης για τη συγκέντρωση των πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Η λογοκρισία έγινε πολύ πιο αυστηρή. Το 1969 συατάθηκε υπηρεσία ελέγχου του κινηματογράφου. Η Empresa Brasileira de Filmes (Embrafilme) ανέλαβε την οργάνωση της εξαγωγής ταινιών και τη χρηματοδότηση της παραγωγής, όπως έκανε το CNC στη Γαλλία. Μέσω χαμηλότοκων δανείων σε επιτυχημένες εταιρείες, η Embrafilme συνέβαλε στην αύξηση της παραγωγής, που έφτασε στον πρωτοφανή μεταπολεμικά αριθμό των ενενήντα μίας ταινιών, το 1971. Ο οργανισμός θ’ απορροφούσε το INC και θα τροφοδοτούσε την εξαγωγική επιτυχία της Βραζιλίας τη δεκαετία του 1980. Αν και η παραγωγή άκμαζε, η πολιτική καταπίεση ανάγκασε πολλούς καλλιτέχνες να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω της λογοκρισίας και του περιορισμού της πολιτικής, της καλλιτεχνικής -και όχι μόνο- ελευθερίας της έκφρασης. Ο Rocha κι ο Diegues γύρισαν ταινίες αλλού, ενώ ο Guerra επέστρεψε το 1970 για να γυρίσει μια ταινία και να ξαναφύγει από τη χώρα ευθύς αμέσως. Όσοι σκηνοθέτες του Cinema Novo παρέμειναν στη χώρα διαφοροποίησαν πλέον με διακριτούς τρόπους το έργο τους.

Μια τάση που επηρέασε επίσης τη μουσική και το θέατρο ήταν ο «τροπικαλισμός». Επρόκειτο για μια κωμική και γκροτέσκα εξύμνηση της λαϊκής κουλτούρας των ιθαγενών. Αντί της διδακτικής εμμονής του Cinema Novo στην οπισθοδρομικότητα της ζωής στην ύπαιθρο, ο «τροπικαλισμός» αντιμετώπιζε τον λαϊκό πολιτισμό ως πλημμυρισμένο από ζωντάνια και σοφία. Η ταινία Macunaíma (1970) του Joaquim Pedro de Andrade, για παράδειγμα, είναι ένα πλούσιο κωμικό έπος όπου αναμειγνύονται βραζιλιάνικοι μύθοι και σύγχρονη σάτιρα. Κινηματογραφημένο με λαμπερά χρώματα, γεμάτο σουρεαλιστικά αστεία και ξαφνικές αλλαγές τόνου, το Macunaíma κέρδισε εύκολα το πλατύ κοινό, εντός κι εκτός -ακόμα- Βραζιλίας.

Σ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας ο τεμπέλης, ευκολόπιστος ήρωας βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κανιβαλισμό ως τρόπο εκδίκησης των εχθρών του. αυτό το μοτίβο, απόηχος των λογοτεχνικών κινημάτων της δεκαετίας του 1920, έγινε άλλο ένα στοιχείο του έργου του Cinema Novo της συγκεκριμένης περιόδου. Η μεταφορά του κανιβαλισμού συμβόλιζε την αυθεντική βραζιλιάνικη κουλτούρα που ενσωμάτωσε με απληστία αποικιακές επιρροές. Στην ταινία Como Era Gostoso o Meu Francê  (How Tasty Was my Little Frenchman, 1972), ο Pereira dos Santos χρησιμοποιεί την τεχνική του Άμεσου Κινηματογράφου και το σπικάζ για ν’ αφηγηθεί την ιστορία ενός Γάλλου αποίκου που συλλαμβάνεται από μια φυλή των Τουπινάμπα. Του επιτρέπουν να ζήσει μαζί τους, μέχρι να τον σκοτώσουν και να τον φάνε. Η ταινία αποτελεί σατιρικό σχόλιο πάνω στην πολιτισμική και οικονομική δύναμη του ιμπεριαλισμού, όπως όταν ο άπληστος αποικιοκράτης κι ο λευκός έμπορος ανοίγουν έναν τάφο αναζητώντας τον θησαυρό.




Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to Top ↑